نماتد مولد غده در ریشه درختان پسته

ذماتد به آن دسته از جانوران پر سلولی و کرمی یا نخی شکل اطلاق می شود که دارای ساختمان غیر بند بند می باشد و در یک یا دو انتها ممکن است باریکتر شوند. در کشاورزی به نماتد سرطان ریشه نیز گفته می شود. بعد از حشرات نماتدها متنوع ترین جانوران هستند که در تمامی محیط ها وجود داشته و هر جا اثری از رطوبت باشد نماتدها نیز حضور دارند.

نماتدهای انگل گیاهی

این نماتدها اغلب در خاک زندگی کرده و ریشه و سایر اندام های زیر زمینی گیاه را مورد تهاجم قرار می دهند. نماتدهای انگل در درختان پسته از ریشه های گیاه تغذیه می کند و با نیش زدن و مکیدن محتویات سلول ها به وسیله قطعات دهانی نیزه مانندشان که استیله نام دارند سبب ضعف درختان می شوند.

انواع نماتدهای ریشه درختان پسته

• نماتدهای سنجابی
• نماتد مولد زخم ریشه
• نماتد خنجری
• نماتد مولد غده ریشه

نماتدها یکی از مهم ترین و سخت ترین بیماری ها در انواع کشت ها در تمام نقاط دنیا می باشند و مبارزه با این بیماری به عنوان یک بیماری که نه تنها کشت بلکه خاک زراعی را نیز از بین می برد اهمیت فراوانی دارد. نهالستان ها یکی از آسیب پذیرترین و حساس ترین مناطق نسبت به نماتدها هستند و حمله نماتدهای مولد غده ریشه در نهالستان ها سبب از بین رفتن تعداد زیادی از نهال ها می شود و با آلوده کردن درختان جوان سبب اختلال در عملکرد زیستی درختان مورد حمله می شود. هنگام ورود نماتد به داخل ریشه و تغذیه آن از ریشه حالت غده مانندی در محل زندگی نماتد در ریشه ایجاد می شود که دلیل نامگذاری نماتد مولد غده نیز همین می باشد.

آلوده شدن نهال ها در نهالستان به نماتدها خطرناکتر از آلوده شدن درخت یا نهال در یک باغ می باشد که نهال از آن جا به جای دیگری منتقل نمی شود. زیرا نهال های آلوده، آلودگی را به صورت گسترده انتقال داده و یک نهالستان آلوده نیز حجم بزرگی از خاک را به بیماری نماتد آلوده می کند. مشکل دیگری که نهال های آلوده به نماتد دارند ضعف در بنیان نهال آلوده می باشد و این نهال آلوده حتی اگر بیماری را به خاک اطراف درختان و نهال های اطراف منتقل نکند همیشه به عنوان یک درخت با قدرت دفاعی کم طعمه مناسبی برای عوامل بیماری زا می باشند و با ابتلا به انواع بیماری ها موجب بیمار شدن درختان اطراف نیز می شود.

نشانه های خسارت مولد غده در ریشه پسته

نشانه های خسارت نماتد بر روی اندام های هوایی برای تشخیص مشکل نماتد کافی نیست و برای تشخیص دقیق بایستی از ریشه ها و خاک نیز نمونه برداشته شده و در آزمایشگاه مورد بررسی قرار گرفته شود. اما علائم ان از نظر ظاهری شبیه به عوارض ناشی از کمبود مواد غذایی می باشد اما روی ریشه غده تشکیل می شود. ریشه های مبتلا به نماتد به خوبی نمی توانند آب و مواد غذایی را جذب کنند و به همین دلیل رشد و نمو درختان کاهش می یابد و در نتیجه میزان باردهی و مقدار محصول کاهش می یابد. ریشه هایی که شدت آلودگی آن ها بیش تر است از ریشه های سالم کوتاه تر می باشند. کاهش رشد و نمو و کاهش محصول رابطه مستقیمی با تراکم جمعیت نماتد در خاک،سن درختان و جنس خاک دارد.

علائم عمومی بیماری نماتد مولد غده در ریشه پسته

• توقف رشد درختان
• ضعف و بی حالی کلی درخت
• قاشقی شدن و ریزش برگ های سرشاخه ها
• زردی حاشیه برگ ها
• غده ای و گره گره شدن و پوسیدن ریشه درخت
• دیر سبز شدن درخت آلوده در اوایل فصل نسبت به سایر درختان
• کوتاه تر شدن ریشه ای آلوده نسبت به ریشه های سالم
• اختلال در جذب آب و مواد غذایی توسط ریشه های آلوده
• کاهش رشد طبیعی درخت آلوده نسبت به درخت سالم
• ضعف شدید و خشک شدن تدریجی درخت آلوده

روش های انتقال بیماری نماتد مولد غده در ریشه

این بیماری از طرق مختلف وارد باغ می شود و گسترش پیدا می کند. یکی از راه های انتشار نماتدها، انتقال و جابجایی نهال الوده به زمین سالم می باشد و به همین علت رعایت نکات بهداشتی در زمان کشت بسیار مهم می باشد. استفاده از ادوات و ابزار آلات آلوده هم می تواند بیماری نماتد در باغ را گسترش دهد به این صورت که این ادوات با جا به جا کردن و حمل و نقل خاک آلوده به بقیه نقاط باغ محل زندگی نماتد را انتقال می دهند. در مورد انتقال بیماری توسط آبیاری نیز اگر آبیاری به صورت جاری از مزارع و باغات آلوده باشد ممکن است آلودگی را به باغات و مزارع سالم منتقل کند.

رشد و فعالیت نماتدهای مولد غده در خاک های سبک با بافت شنی بیش تر است در نتیجه تعداد زیاد غده های تولید شده در ریشه در خاک های سب و شنی سبب پوسیدن ریشه ها، ضعیف شدن گیاه و در نهایت خشک شدن کامل درخت بارده پسته خواهد شد. و این تصور که بعضی افراد دارند که آلودگی نماتدها در خاک های سنگین با بافت رسی شدیدتر است یک اشتباه است.

راهکار های کنترل و مبارزه با نماتد

• استفاده از ارقام مقاوم
• حفر چالکود
• افزایش عمق ریشه در خاک
• انجام عملیات هرس
• استفاده از خاک با بافت رس
• رعایت اصول بهداشتی