در فصل های پاييز و زمستان كه در واقع فصل هاي بعد از برداشت محصول، خزان و ريزش برگ هاي پسته و زمان خواب گياه می باشد می توان در رابطه با مديريت مبارزه با آفات، بيماري ها و علف هاي هرز پسته اقدامات مفيدي انجام داد تا جمعيت آفات در سال زراعي بعد كاهش يافته و از خسارت به رشد درختان و محصول سال بعد جلوگيري شود.
توصيه هاي لازم در جهت كاهش جمعيت و خسارت تعدادي از آفات پسته
- پسیل معمولی پسته یا شیره خشک (pistaciae Agonoscena)
اين حشره داراي دو فرم تابستانه و زمستانه است. جمعيت پسيل در سال هايي كه سرماي زودرس وجود نداشته باشد، در پاييز بسيار طغياني می باشد. با فرا رسيدن فصل سرما، افراد فرم زمستانگذران آفت به تدريج به سمت پناهگاه هاي زمستاني مهاجرت مي كنند. عمده ترين مكان ها براي زمستان گذراني، زير درختان پسته، زير علف هاي هرز و بقاياي گياهي، خاك هاي شني و سبك، بوته ها و علف هاي هرز سطح باغ ها مي باشد. همچنين شيارها و پوستك هاي تنه درختان، شكاف ديوارها و ساختمان ها از جمله پناهگاه هاي مناسب است. افراد فرم زمستانه در واقع تولیدکننده جمعيت سال بعد هستند لذا كاهش جمعيت فرم زمستان گذران بطور مستقيم در جمعيت سال بعد نقش مهمي ایفا می کنند. مبارزه شيميايي و كاهش جمعيت آفت در پائيز و بويژه ماه هاي مهر و آبان در باغ هائي كه جمعيت زيادی از پوره هاي پسيل بر روي درختان وجود دارند و همچنین در سال هایی كه داراي پائيز معتدل و بلند مدت باشد و ريزش برگها ديرتر صورت گیرد، لازم و ضروري می باشد. مصرف شيره گياهي درختان، توسط پوره ها علاوه بر ايجاد خسارت و ضعف درختان از تخليه مناسب مواد غذايي در اندام هاي زير زميني كه گياه براي مصرف در طول فصل خواب و همچنين سال بعد ذخيره مي نمايد، جلوگيري کرده و مقدار مواد غذايي مورد نياز براي رشد و محصول دهي سال بعد بشدت كاسته خواهد شد. لازم به ذكر است در اين زمان، پوره ها نسبت به جمعيت بسيار زياد خود، شكرك كمي بر روي برگها توليد مي كنند و شيره گياهي مكيده شده توسط این آفت صرف افزايش وزن بدن و توليد چربي در بدن حشره كامل براي تحمل سرما و شرايط سخت محيطي فصل زمستان مي شود.
راه های کاهش خسارت پسیل به باغات پسته
- بعد از برداشت محصول و بويژه در ماه هاي مهر و آبان، در صورت وجود پوره سنين مختلف پسيل، لازم است به منظور جلوگيري از مكيده شدن شيره گياهي و كاهش منبع ذخيره اي گياه پسته و همچنين به منظور كاهش جمعيت حشرات كامل زمستانگذران پسيل و تولیدکننده نسل اول آفت در سال بعد، سمپاشي با يكي از سموم رايج انجام شود
- در سمپاشي بعد از برداشت مي توان مقداري روغن ولك (3 تا 5 در هزار با توجه به درجه حرارت محيط) بعنوان ماده تشديد كننده به تانكر اضافه کرد. روغن ولک همچنین مي تواند سبب کاهش شستشوي زود هنگام سموم بدليل بارندگي هاي پاييزه می شود
- جمع آوري و زير خاك كردن بقاياي گياهي در پائيز و زمستان كه از مكان هاي مهم زمستان گذران حشرات كامل پسيل به حساب می آیند لازم و ضروری است
- اجراي عمليات زراعي بين رديف ها در زمستان و روي رديف ها در بهار مانع از بين رفتن پوره هاي پارازيته شده توسط زنبور پارازيتوئيد پسيالفاگوسpistaciae Pyllaephagus می شود.
- علفهای هرزی مانند خارشتر، شيرين بيان، يونجه، جاروک، پنيرک، تلخه، شور، اسپند و سلمه میزبان شته ها می باشند. از طرفی برخی از هيپر پارازيتوئيدهایی که بر روی پارازیتوئیدهای شته ها فعالیت می کنند از دشمنان طبیعی زنبور مفید پسیالفاگوس نیز هستند لذا با کنترل شته ها و در نتیجه کاهش جمعیت آنها، هیپوپارازیت های دشمن پسیالفاگوس نیز کنترل می گردند. بر این اساس مبارزه با علفهای هرز میزبان شته ها ضروری می باشد.
مدیریت مبارزه با آفات درختان پسته در فصل زمستان
پروانه چوبخوار پسته
اين آفت زمستان را بصورت لارو سن آخر داخل چوب شاخه هاي پسته بسر مي برد. لاروهای سن آخر از اواسط اسفند از شاخه ها خارج و به شفيره تبديل مي شوند. هرس صحيح درختان در طي پاييز و زمستان مي تواند باعث حذف و كاهش تعدادي از لاروهای زمستان گذران موجود در داخل شاخه هاي پسته می شود.
پروانه پوستخوار میوه (کراش)
اين آفت كه در اصطلاح محلي باغداران پسته استان كرمان “كراش” ناميده مي شود در سال هاي اخير در باغ هاي پسته استان كرمان طغيان نموده است. زمستان گذراني اين حشره بصورت شفيره در خاك و در عمق 3 تا 5 سانتي متري زير خاك سپري می شود. شخم و يخ آب زمستانه مي تواند سبب از بین رفتن تعدادي از شفيره هاي اين آفت شود.
سوسک سرشاخه خوار پسته
باغ هاي رها شده و يا فاقد مديريت مناسب و چوب ها و شاخه هاي پسته انبار شده در منازل نزديک باغ هاي پسته، از کانون هاي اصلي و مهم آلودگي به اين آفت از اوايل فروردين مي باشند. حشرات كامل تقريبا به جوانه هائي كه در محل اتصال دمبرگ ها قرار دارند حمله و با ايجاد دالانی كوتاه در حدود 5 سانتي متر ایجاد خسارت مي کنند. حشرات کامل از اواسط مهر بتدريج به سمت چوب هاي تازه هرس شده و نيمه خشك و يا درختاني که در طي همان سال خشك شده اند هجوم آورده و با نفوذ در چوب هاي آنها اقدام به تخم ريزي مي نمايند . زمستان گذراني بصورت لارو سنين مختلف بوده و لاروها در اسفند در انتهاي کانال لاروی تبديل به شفيره مي شوند. اين آفت داراي يك نسل در سال است.
راهکار کاهش جمعیت سوسک سرشاخه خوار
جمع آوري چوب هاي خشك و تازه هرس شده و بريدن درختان خشك شده بدليل بيماري گموز، شوري و غيره و سوزاندن آنها در پاييز و زمستان مي تواند باعث حذف و كاهش تعدادي از لاروهای زمستان گذران موجود در داخل شاخه هاي پسته شود. همچنين تله گذاري چوب هاي خشك و تازه هرس شده بصورت ماهيانه از مهر تا اسفند و جمع آوري و سوزاندن چوب هاي تله گذاري شده، در كاهش جمعيت سوسک سرشاخه خوار موثر می باشد.
زنبور مغز خوار طلایی پسته
زنبورهای طلایی و سياه مغزخوار پسته از آفات مهم و خسارت زا در تعدادي از باغ هاي پسته بعضي از استانهاي پسته خيز کشور نظير قزوين، سمنان، مرکزي، قم، تهران و اصفهان مي باشند. زنبور طلایی مغزخوار دارای 2 نسل در سال و زنبور سياه مغزخوار داراي يک نسل در سال است. زمستان گذراني هر دو زنبور سياه و طلایی به صورت لارو کامل در درون ميوه هاي آلوده باقي مانده روي درختان و يا ریخته شده در کف باغ به حالت دياپوز سپری می شود. رعايت بهداشت باغ و برداشت كامل محصول و جمع آوري ميوه هاي آلوده باقيمانده بر روي درختان پسته و يا ريخته شده در كف باغ و از بين بردن آنها، روش بسيار موثري در كنترل و كاهش جمعيت اين آفات مي باشد.
شب پره خرنوب
شب پره خرنوب كه به نام كرم گلوگاه انار نيز شهرت دارد از آفات باغي و انباري پسته مي باشد. حشرات كامل از اواخر تير به سمت باغ هاي پسته مهاجرت مي كنند و در محل شكاف موجود روي ميوه هاي پسته زود خندان تخم گذاري مي كنند. جمعيت آفت و ميزان خسارت آن، در ماه هاي شهريور و مهر افزايش مي يابد. در باغ هايي كه محصول به موقع برداشت نشود جمعيت آفت در اوايل آبان به حداكثر مي رسد. لاروهای آفت فقط از مغز پسته تغذيه مي كنند. همچنين لاروهای آفت از مغز ميوه خشك پسته پس از برداشت تغذيه مي نمايند و موجب خسارت مي گردند. ضد عفوني انبارها قبل از انبار نمودن محصول برداشت شده سال جاري به منظور جلوگيري از شيوع آفات انباري توصیه می شود. در صورت مشاهده آفت در محصول آنباري، استفاده از قرص هاي فستوكسين يا فسفيد آلومينيم ضروری می باشد.
