مدیریت باغات پسته در فصل زمستان

     تغذیه درختان پسته در فصل زمستان

با توجه به ادامه توسعه جوانه گل در شهريور و مهر ماه براي توليد محصول سال آتي، تقويت درختان بارور بعد از برداشت محصول، توصيه مي شود. در ارتباط با تغذيه پسته اولين قدم در فصل پاييز محلول پاشي باغ ها با عناصري است كه نقش آنها در استحكام و پايداري و زنده ماندن جوانه هاي سال بعد بسیار مهم و ضروری می باشد. براي بعد از برداشت، محلولپاشي با مخلوطی از کلات روي، اوره (3 در هزار)، کلات كلسيم و اسيد بوريك در مورد بسياري از باغات توصيه مي شود. در دوره خزان و غيرفعال بودن درخت پسته مي توان كود دهي زمستانه را شروع كرد. فصل زمستان كه ريشه هاي درخت خواب مي باشند بهترين زمان براي تغذيه درختان است. تغذيه زمستانه شامل كودهاي فسفره و پتاسه و ريزمغذي ها به صورت سولفات و كود دامي مي باشد. به دليل تحرك كم كودهاي پتاسيمي و فسفره و همچنين سولفات هاي عناصر كم مصرف، دادن اين عناصر در عمقي كه حداكثر فعاليت ريشه را داريم توصيه مي شود. درخت پسته بيش از 80 درصد آب و غذاي مورد نياز خود را از عمق 40 تا 80 سانتي متر جذب مي كند لذا پس از حفر كانال با عمق مناسب، يك لایه كود حيواني پوسيده به ضخامت تقريبي 10 سانتي متر كف كانال ريخته شده و سپس مقادير توصيه شده كودهاي شيميايي روي آن ريخته شود. كانال حفر شده بايد حداكثر تا دهه اول اسفند ماه با خاك پر شود. كود دامي هر چه پوسيده تر باشد بهتر است. كودهاي حيواني تازه علاوه بر آلوده بودن به يكسري باكتري هاي بيماري زا و علف هرز، در حين پوسيده شدن ازت خاك را جذب می کنند و به عنوان رقيبي براي درخت عمل مي كنند.

در اواخر اسفند ماه كه همزمان با مرحله تورم جوانه ها است نیز محلول پاشي باغ با عناصري كه در گرده افشاني و عمل تلقيح تاثير مستقيم و تعيين كننده اي دارند ضروري می باشد. از بين عناصر غذايي، سه عنصر روي، بور و ازت مهمتر می باشند. فرمول پيشنهادي در این زمان شامل کلات روي (2 در هزار)، بور (2در هزار) و اوره (3-5 در هزار) مي باشد. لازم به ذکر است که براي برداشت محصول خوب بايد زماني اقدام به تغذیه كنيم كه هنوز گرده افشاني و تشكيل گل و خوشه انجام نشده باشد. متاسفانه اكثر باغداران از اوايل ارديبهشت كه خوشه كامل شده است تغذيه را شروع می کنند. تغذيه و محلول پاشي بعد از باز شدن و تشكيل خوشه بيشتر بر محصول سال آينده تاثير گذار می باشد تا محصول سال جاري. البته اين محلول پاشي ها بر روي انس و پوكي موثر هستند. در شروع فصل جوانه ها زودتر از ريشه درخت فعال شده و شروع به رشد مي كنند. در صورت عدم تغذيه مناسب تعدادي از جوانه ها باز نشده و يا در صورت باز شدن تنها تعداد اندكي دانه روي هر خوشه تشكيل مي شود.

عملیات اصلاحی باغات پسته در فصل زمستان

مهمترين عمليات اصلاحی  كه خاك برخي از باغ هاي پسته به آن نياز دارند دادن گچ كشاورزي به باغ مي باشد. بهترين زمان دادن گچ به خاك، دوره خواب و يا فعاليت كم ريشه ها است كه امكان آبياري سنگين بعد از دادن گچ وجود دارد. مهم ترین عملیات اصلاحی که خاک برخی باغات پسته به آن نیاز دارد دادن گچ کشاورزی به باغ است. استفاده از گچ کشاورزی در باغات پسته راهی برای اصلاح خاک های قلیایی و با نفوذپذیری کم می باشد.  بهترین زمان دادن گچ به خاک دوره خواب و یا فعالیت کم ریشه ها می باشد که امکان آبیاری سنگین بعد از دادن گچ وجود داشته باشد. برای تعیین مقدار گچ قابل استفاده دانستن بافت خاک، نسبت جذب سدیم، نسبت کلسیم به منیزیم و شوری آب آبیاری ضروری است. گچ مورد استفاده باید شیرین، فاقد سنگریزه و منیزیم محلول باشد. گچ از محل تنه درخت به هر طرف به صورت نوارهای دومتری روی سطح خاک پاشیده می شود و پس از دادن گچ در صورت امکان باید باغ تیلر شود و آبیاری سنگین انجام شود. گچ برای ایفای نقش خود باید به شکل محلول در آمده و همراه با آب آبیاری تا حداکثر عمق خاک نفوذ کند.

يكي ديگر از عمليات اصلاحی در زمستان، دادن ماسه بادي به باغات پسته است. ماسه بادي در صورتی مفيد واقع مي شود كه بصورت يك لایه دست نخورده و مخلوط نشده با خاك باغ روی سطح باقی بماند.

آبیاری باغات پسته در فصل زمستان

با توجه به اينكه بعد اتمام برداشت محصول، درختان هنوز بيدار بوده و تبخير و تعرق انجام مي شود، بنابراين انجام يك نوبت آبياري پس از برداشت محصول جهت حفظ جوانه هاي سال بعد مفيد است .فصل پاييز مناسبترين زمان جهت بررسي وضعيت آبياري در طول فصل در ارتباط با تغييرات شوري خاك مي باشد.  در طول فصل، خصوصا در ماه هاي تير و مرداد كه معمولا تبخير و تعرق زياد است و همچنین در زمان برداشت محصول که آبياري با تأخير و يا كمتر از حد مورد نياز (كم آبياری) انجام مي گيرد، تجمع نمك در منطقه ريشه اتفاق می افتد.  در مناطق با آب و خاك شور، افزايش شوري در ناحيه ريشه درختان ممكن است سبب رشد ناكافي شاخه ها، آفتاب سوختگي و چروكيدگي مغز پسته شود. سوختگي نوك و حاشيه برگ ها نيز از علائم افزايش جذب و تجمع شوري در بافت هاي گياهي است. درختان پسته اگرچه تحت شرايط شوري بالا و خاك هاي اشباع زنده مي مانند اما تركيب اين شرايط  قطعا باعث كاهش تبخير و تعرق و رشد درختان مي شود. بنابراين نمونه برداري در فصل پائيز و قبل از شروع بارندگي ها، براي ما مشخص مي كند كه آيا آبياري اضافي جهت كنترل نمك هاي تجمع يافته، در فصل زمستان ضروري است یا خیر. از طرفي در اين زمان زمين سرد بوده و درختان غیر فعال هستند و لذا آبياري اضافي جهت آبشويي حتی در صورت ماندابي شدن خاك، مشكلي را براي درختان ايجاد نمي كند و از طرفي مشکلات مربوط به بيماري هايي مانند گموز نیز وجود نخواهد نداشت. بنابراین در صورتيكه بر اساس نمونه برداري هاي انجام شده از خاك، مشکل شوری خاک وجود داشته باشد، آبياري در اين فصل صرفا جهت آبشويي نمك هاي تجمع يافته در طول فصل انجام مي شود. از طرفی از آنجائي كه در اين فصل عمليات كوددهي (كودهاي حيواني و شيميايي(  نيز در چالكود صورت می گیرد، جهت ايجاد شرايط مناسب جذب كود توسط گياه در شروع فصل، انجام حداقل يك نوبت آبياري پس از پر كردن چالكودها موثر می باشد.

عملیات به زراعی باغات پسته در فصل زمستان

• براي كاهش جمعيت زنبورهاي مغزخوار پسته و كاهش خسارت آنها در سال آينده، برداشت كامل محصول حتي پسته هايي كه به نظر پوك هستند در این فصل توصيه مي شود. تمام پسته های موجود روی زمین و روی درختان را بایستی جمع آوری و معدوم کرد.انجام عملیات شخم در باغ هاي پسته بعد از جمع آوري و سوزاندن این پسته ها، در كاهش جمعيت زنبورهاي مغزخوار موثر می باشد.
• در آبان ماه حشرات كامل سوسك سرشاخه خوار پسته از شاخه هاي يك ساله خارج شده و براي ادامه نسل و تكثير به طرف شاخه هاي ضعيف شده و هرس شده جلب مي شوند.  بنابراين هرس و حذف شاخه هاي ضعيف شده روي درختان پسته و تله گذاري با چوب هاي تازه هرس شده و پس از يك ماه، جمع آوري و سوزاندن آنها و جايگزين شدن چوب هاي جديد در كاهش جمعيت اين آفت مؤثر است.
• يخ آب زمستانه همچنین براي كاهش جمعيت بعضي از آفات كه زمستان گذراني آنها در خاك مي باشد، موثر می باشد. بنابراين آبياري كردن باغ هاي پسته در روزهاي سرد زمستان كه سبب يخ زدن آب در شب می شود باعث كاهش بعضي از آفات از جمله پروانه پوست خوار پسته مي گرد.
• براي كاهش جمعيت حشرات كامل زمستانگذران آفت پسيل معمولي پسته نیز، شخم بين رديف هاي درختان پسته توصيه مي شود.
• در باغ هايي كه به گموز آلوده شده اند و يا احتمال آلودگي در آنها وجود دارد بایستی نسبت به پيشگيري از اين بيماري و ايجاد تشتك در اطراف تنه درختان اقدام شود.
• در فصل پاییز، پسته هاي برداشت شده در انبارها ذخيره مي شوند در نتیجه احتمال خسارت آفات انباري بخصوص شب پره هندي وجود دارد. براي كنترل اين آفت، نظافت و بهداشت انبار، ضدعفوني انبارهاي خالي قبل از انبار نمودن محصول و بازديد مداوم از انبار و محصول و استفاده از قرص فستوكسين در صورت مشاهده آلودگي ضروری می باشد. در صورتي كه بتوان با تهويه مناسب دماي انبارهاي پسته را زير 13 درجه سانتي گراد نگه داشت آفت شب پره هندي قادر به خسارت نيست.  
• استفاده از زيرشكن در فصل زمستان براي باغاتي كه عبور ماشين آلات كشاورزي در آنها زياد بوده ولایه سخت دارند هر سه تا چهار سال يكبار توصيه مي شود.
• هرس باردهي یکی دیگر از عملیات به زراعي در فصل خواب است که هدف آن تحت تاثير قرار دادن و هدايت نحوه رشد و باروري گياه مي باشد.

به منظور كاهش سال آوري، تعداد شاخه هاي ميوه دهنده پسته را قبل از سال پربار به حدود نصف تا 3/2 كاهش مي دهند كه اين عمليات باعث تقويت شاخه ها و جوانه ها و خوشه هاي گل باقي مانده و نيز باعث رسيدن آب و مواد  غذايي بيشتر به جوانه هاي گل در حال تشكيل شده می شود و نهايتا بر روي توليد و افزايش توليد اثر مثبت دارد. عمليات هرس بايستي بعد از ريزش برگ و قبل از متورم شدن جوانه ها در اواخر زمستان انجام و به اتمام برسد