روش های مناسب مصرف کود در باغات پسته

روش های معمول مصرف کود در باغات پسته در سه گروه اصلی قابل دسته بندی می باشند:

• مصرف خاکی در زمستان
• کود آبیاری یا سرپاش
• محلول پاشی

مصرف خاکی در زمستان

منظور از این روش کود دهی بیش تر کاربرد کودهای آلی به روش چالکود و استفاده از کودهای شیمیایی مختلف در چالکود روی کودهای آلی، بر اساس نتایج تجزیه خاک و برگ و تاریخچه باغ جهت افزایش ذخیره خاک از نظر عناصر غذایی و بهبود خصوصیات مختلف خاک از جمله ظرفیت نگه داری آب و مواد غذایی می باشد.

کود آبیاری یا سرپاش

کاربرد کودها همراه با آب آبیاری که معمولا در فصل رشد انجام می شود کود آبیاری گفته می شود. در روش کود آبیاری زمان بندی، مقدار غلظت کودهای مصرف شده به راحتی قابل کنترل می باشد اما جهت استفاده از کودها در آب آبیاری باید به نکات لازم توجه کرد.

به دلیل اینکه آبشویی عناصر به ویژه  در خاک های سبک بیش تر است کود آبیاری در این خاک ها کارایی بیش تری دارد به دلیل اینکه در روش کود آبیاری کود تقسیط شده و به دفعات بیش تری به خاک داده می شود و تا حد زیادی این مشکل برطرف می شود. روش آبیاری نیز در اثر بخشی این روش کود دهی تاثیر زیادی دارد مثلا کود آبیاری به روش آبیاری قطره ای اثر بخشی بیش تری نسبت به روش های آبیاری ثقلی و سطحی دارد زیرا در آبیاری قطره ای کارایی مصرف بالاتر است. نوع کود مورد استفاده در روش کود آبیاری اهمیت ویژه ای دارد. کودهای مورد استفاده باید کاملا محلول در اب باشند. در این رابطه نیز کیفیت آب نقش مهمی در حلالیت کودها دارد. در سیستم های آبیاری ثقلی و سطحی آب بر اساس نیروی ثقل از بالا به پایین در کرت یا جوی حرکت می کند و زمین را آبیاری می کند. محلول غذایی در این روش قطره قطره از طریق مخزن کود که بالای زمین و سر خط آب قرار گرفته است وارد جوی یا کرت می شود و همراه با آب آبیاری خاک باغ یا مزرعه را تغذیه می نماید. برای اختلاط و توزیع مناسب کود بایستی میزان یا سرعت آب آبیاری درون جوی یا کرت با کود وارد شده متناسب باشد.

کود دهی به روش سرپاش در باغ های پسته یعنی پخش نواری برخی کودها در انتهای سایه انداز درختان که این روش نیز کود آبیاری محسوب می شود ولی استفاده از مخزن کود در سر خط آب آبیاری یا ابتدای جوی اصلی روشی مناسب تر بوده و هزینه کارگری را نیز کاهش می دهد. با وجود تماممزایایی که کود آبیاری سطحی ذکر شده اما این روش معایبی نیز دارد که همواره توسعه این روش را محدود می کند. از جمله این مشکلات می توان به عدم دسترسی به تزریق کننده مناسب، غیر یکنواختی توزیع کود، وجود روان آب زیاد و نفوذ عمقی در آبیاری سطحی اشاره کرد.

کود آبیاری در سیستم آبیاری تحت فشار

تزریق کود به سیستم آبیاری تحت فشار به انرژی نیاز دارد. به منظور غلبه بر فشار داخلی سیستم آبیاری و تزریق کود به داخل آن تجهیزات تزریق کودها به چند گروه تقسیم بندی می شوند.

• اثرات متقابل کودها در محلول کودی

وقتی یک یا چند کود در داخل مخزن کود یا سر خط آبیاری مخلوط می شوند اختلاط آن ها با واکنش هایی همراه می باشد که باعث سازگاری و یا ناسازگاری اختلاط کود می شود. بنابراین قبل از اختلاط بایستی سازگاری کودها با یکدیگر بررسی و کنترل شود. بهتر است قبل از حل کردن کودها حلالیت و رسوب کردن آن ها با آب مورد استفاده بررسی و کنترل می شود.

• یکنواختی آبیاری در کود آبیاری به روش قطره ای

توزیع یکنواخت آب و آبدهی یکنواخت قطره چکان ها در آبیاری قطره ای اهمیت زیادی در موفقیت کود آبیاری دارد. در غیر این صورت سایر روش سایر روش های کودی مناسب تر می باشد.زمان یا مرحله تزریق کود و بافت خاک در این روش اهمیت دارند.

زمان بندی و مدیریت کود آبیاری

برنامه ریزی آبیاری بایستی با دقت کامل انجام شود زیرا که آبیاری غیر معمول باعث کود آبیاری ناموثر می شود. برنامه ریزی برای آبیاری باعث می شود که مصرف کود نیز برنامه ریزی شده و در زمان و شکل مناسب کود دهی انجام شود. برنامه ریزی کود دهی یعنی اینکه در ابتدای دوره رویش گیاه که نیاز غذایی آن پایین است مصرف کود پایین و با افزایش رشد و نمو گیاه میزان مصرف کود افزایش و در پایان دوره رویشی و زایشی گیاه مجددا مصرف کود کاهش می یابد. بنابراین ترتیب میزان و زمان مصرف کود تابعی از رشد و نمو گیاه می باشد.

میزان مصرف کود در سیستم کود آبیاری به میزان آب آبیاری بستگی دارد. میزان کود مصرفی بایستی با توجه به مرحله رشد و میزان نیاز محصول به آب و کود تعیین شود. اسیدی کردن محلول آب – کود و افزایش تعداد دفعات کود آبیاری سبب کاهش مصرف کود در باغ می شود. فلسفه کود آبیاری این است که بیش ترین سهم زمانی استفاده شود که درخت بیش ترین نیاز را به آن عنصر دارد که در روش چالکود یا هر روش مصرف خاکی میسر نمی باشد.

تقسیط کودها بر اساس مراحل نیاز درخت از اهداف کود آبیاری می باشد تا زمان هایی که رطوبت کافی در خاک برای جذب مواد غذایی از طریق جذب آب وجود دارد ممکن شود در این صورت جذب سریع اتفاق می افتدو کارایی مصرف کود به ویژه کودهای نیتروژنه افزایش می یابد و تحقیقات انجام شده نشان داده است که کود آبیاری راندمان کود و آب را افزایش می دهد. از آنجایی که امروزه باغات پسته از کم آبی رنج می برند و فواصل آبیاری بسیار طولانی است بهتر است که کود دهی زمانی باشد که رطوبت کافی در خاک وجود داشته باشد زیرا جذب مواد در خاک خشک عملا انجام نمی شود.

محلول پاشی

در روش محلول پاشی عناصر غذایی به صورت محلول در آب می باشند که روی برگ ها و اندام های هوایی پاشیده شده و عناصر از طریق برگ و در برخی موارد جوانه ها جذب می شوند.

در انجام محلول پاشی درختان پسته بایستی به موارد زیر دقت و توجه داشت:

• درختان از نظر عناصر پر مصرف دچار کمبود نباشند. محلول پاشی عناصر کم مصرف در صورتی روی عملکرد و کیفیت میوه موثر است که درختان دچار کمبود عناصر پر مصرف نباشند.
• بهتر است محلول پاشی چند روز بعد از آبیاری انجام شود که درخت تشنه نباشد. در باغات پسته که فواصل آبیاری زیاد می باشد باید سعی کرد محلول پاشی طوری تنظیم شود که نزدیک به زمان آبیاری باغ باشد.
• زمان محلول پاشی بسیار مهم می باشد و بهتر است که محلول پاشی بسیار مهم در هوای خنک یعنی صبح زود یا عصر انجام شود تا کارایی جذب عناصر توسط برگ ها بیش تر باشد و سوختگی ایجاد نشود.
• برای محلول پاشی کودهای جامد که نیاز به حل کردن آن ها در آب می باشد. باید ابتدا کودهای مورد نظر را در آب کاملا حل کرده سپس محلول زلال رویی را داخل تانکر سمپاش ریخته و مصرف کرد. در غیر این صورت رسوبات و ذرات حل نشده باعث ایجاد سوختگی در برگ ها می شوند.
• زمانی که از مخلوط روغن و سم برای کنترل آفات استفاده می شود و بایستی از اختلاط آن ها با کود ها خود داری شود
• مهم ترین نکته در انجام محلول پاشی باغات پسته رعایت تعادل عناصر غذایی می باشد. محلول پاشی باید با توجه به نتایج آزمایش برگ در سال گذشته و تاریخچه باغ انجام شود و هر عنصری که کمبود ان وجود دارد محلول پاشی شود و در غیر این صورت تعادل عناصر غذایی بهم خورده و نتیجه مطلوب حاصل نمی شود.
• برای محلول پاشی حتی الامکان باید از آب با کیفیت استفاده شود. با توجه به pHبالای اکثر آب های ایران برای تنظیم pHمی توان از اسید سولفوریک یا اسید نیتریک استفاده کرد
• انتخاب ترکیبات و کودهای مناسب و دارای تعادل عناصر غذایی برای هر باغ بایستی با مشورت کارشناسان با تجربه انجام شود.